Home Assistant automations die ik dagelijks gebruik

Er zijn twee soorten Home Assistant-gebruikers. De eerste bouwt indrukwekkende dashboards en deelt screenshots op Reddit. De tweede heeft een handvol automations die gewoon werken — elke dag, zonder omkijken.

Ik ben de tweede.

Dit zijn de automations die ik dagelijks gebruik. Geen showpieces. Dingen die ik zou missen als ze morgen niet meer werkten.

Buitenverlichting op zonshoogte

De meest gebruikte automation in mijn huis schakelt de buitenverlichting op basis van de zonshoogte — niet op vaste tijdstippen.

Logica:

• Verlichting aan als de zon onder de 2 graden daalt
• Verlichting uit als de zon boven de 4 graden komt

Dat klinkt als een klein verschil met een timer, maar in de praktijk is het een wereld van verschil. In de zomer gaat het licht pas om 22:00 aan. In de winter al om 16:30. Geen handmatige aanpassing nodig, geen seizoenswijzigingen, geen "waarom brandt het licht nog?"-vragen.

De entiteit die ik gebruik is sun.sun met het attribuut elevation. Home Assistant berekent dit automatisch op basis van je GPS-locatie.

trigger:
  - platform: numeric_state
    entity_id: sun.sun
    attribute: elevation
    below: 2
action:
  - service: light.turn_on
    target:
      entity_id: light.group_alle_buiten_verlichting

Eén subtiliteit: als de zon al onder staat als ik thuiskom, wil ik dat het licht direct aangaat — niet pas bij de volgende zonsondergang. Daarvoor heb ik een aparte trigger op device_tracker staan.

Avondverlichting met fade

Als de zon nog op staat maar het avond wordt, wil ik niet dat de woonkamerlights abrupt op vol vermogen springen. De automation detecteert of de zon al onder is:

• Zon al onder: directe schakeling op gewenste helderheid
• Zon nog op: fade over 30 minuten naar avondniveau

Dit is zo'n automation waarvan je niet doorhebt dat hij bestaat — totdat je hem uitzet en je opeens harde overgangen hebt.

Badkamerafzuiger op douche-detectie

Dit is mijn favoriete automation, puur vanwege de elegantie.

Ik heb een Govee H5075 luchtvochtigheidsensor in de badkamer hangen (sensor.h5075_cc42_humidity). In plaats van de absolute luchtvochtigheid te meten, gebruik ik een derivative sensor — die meet de stijgsnelheid van de luchtvochtigheid.

Als iemand gaat douchen, stijgt de luchtvochtigheid snel. Die stijgsnelheid is het signaal, niet de absolute waarde. Dat maakt de automation robuust: het werkt ook als de badkamer al wat vochtiger was dan normaal.

Trigger: stijgsnelheid > 2% per minuut → afzuiger aan, timer van 2 uur. Reset: als er binnen die 2 uur opnieuw gedoucht wordt, begint de timer opnieuw.

trigger:
  - platform: numeric_state
    entity_id: sensor.badkamer_humidity_derivative
    above: 2
action:
  - service: switch.turn_on
    target:
      entity_id: switch.badkamer_afzuiger
  - delay: "02:00:00"
  - service: switch.turn_off
    target:
      entity_id: switch.badkamer_afzuiger

De timer heeft mode: restart zodat een tweede douche binnen het tijdvenster de klok opnieuw start.

Deurbel-notificaties via Ring en MQTT

Mijn Ring Battery Doorbell Plus is via ring-mqtt gekoppeld aan Home Assistant. De route is: Ring → ring-mqtt add-on → Mosquitto MQTT broker → HA.

Als iemand aanbelt (binary_sensor.front_door_ding), sturen we een push-notificatie naar alle telefoons in huis via notify.family_phones. Simpel, maar het werkt ook als de Ring-app het even laat afweten.

Bekend probleem: de ring-mqtt verbinding verliest soms zijn token. Oplossing is een Force Reauthentication via de ring-mqtt web-UI gevolgd door een volledige reboot van de Raspberry Pi. Niet elegant, maar het is een zeldzaam probleem.

Aanwezigheidsdetectie als basis

Veel automations bouwen voort op twee helpers:

• input_boolean.huis_in_slaapstand — actief als iedereen slaapt
• input_boolean.op_vakantie — actief als het gezin weg is

Deze booleans zitten als conditie in andere automations. Buitenverlichting gaat niet aan als we op vakantie zijn. Notificaties worden gefilterd als het huis in slaapstand is.

Device tracker device_tracker.iphone_imelda bepaalt mede wanneer het huis "bezet" is.

HDMI-CEC: één knop voor de hele woonkamer

Mijn Marantz SR7012 receiver, Samsung Q65 TV en Apple TV zijn verbonden via HDMI-CEC. Een Siri-commando of druk op de Apple TV-afstandsbediening zet alle drie apparaten aan in de juiste volgorde.

De automation die ik het meest gebruik: alles uitzetten. Eén tap, drie apparaten uit.

Eén quirk: de Samsung TV mist het eerste uitschakel-commando soms. De oplossing is een retry in het script — stuur het commando, wacht 2 seconden, check of de TV uit is, stuur het opnieuw als dat niet het geval is.

Filosofie: local-first

Al deze automations draaien lokaal op een Raspberry Pi. Geen cloud, geen latency, geen storing als de internetverbinding wegvalt.

Externe toegang gaat via een Cloudflare Tunnel — geen open poorten in mijn router. De tunnel geeft toegang tot het dashboard van buitenaf, maar de beslissingslogica blijft lokaal.

Dat is bewuste keuze. Cloud-afhankelijke automations hebben een extra faalpoint. Lokale automations werken ook als Philips, Google of wie dan ook hun servers uit de lucht haalt.

Tot slot

De automations hierboven zijn geen technische hoogstandjes. Ze zijn waardevol omdat ze dagelijks werken zonder aandacht te vragen.

Dat is het doel van een goed smart home: het verdwijnt naar de achtergrond. Je merkt het niet meer — totdat het er even niet is.